Có một điều mà rất nhiều người mới thường nhầm lẫn khi sử dụng máy ảnh: ảnh bị nhòe không phải lúc nào cũng do lấy nét sai.

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân đơn giản chỉ là tốc độ màn trập chưa phù hợp với đối tượng đang chụp.

Tốc độ màn trập là một trong ba yếu tố quan trọng của tam giác phơi sáng, bên cạnh khẩu độ và ISO. Khi hiểu được cách hoạt động của nó, bạn sẽ dễ dàng kiểm soát chuyển động trong bức ảnh, từ việc "đóng băng" một chiếc xe đang lao nhanh cho đến tạo hiệu ứng dòng nước mềm mại hay vệt sáng của xe cộ vào ban đêm.

Tốc độ màn trập là gì?
   

Tốc độ màn trập (Shutter Speed) là khoảng thời gian màn trập của máy ảnh mở ra để ánh sáng đi vào cảm biến.

Các mức tốc độ thường gặp gồm:

• 1/1000 giây
• 1/500 giây
• 1/250 giây
• 1/125 giây
• 1/60 giây
• 1 giây
• 5 giây...

Tốc độ càng nhanh thì ánh sáng đi vào càng ít nhưng khả năng bắt dính chuyển động càng tốt.

Ngược lại, tốc độ càng chậm sẽ thu được nhiều ánh sáng hơn nhưng cũng dễ bị rung hoặc nhòe nếu máy ảnh không được giữ ổn định.

Khi nào nên dùng tốc độ màn trập nhanh?
    

Đối với các chủ thể đang di chuyển, tốc độ màn trập nhanh là lựa chọn cần thiết để giữ hình ảnh sắc nét.

Ví dụ:

• Chụp trẻ em đang chạy.
• Chụp thể thao.
• Chụp xe cộ.
• Chụp chim hoặc động vật.

Thông thường:

• 1/500s trở lên phù hợp với người chạy hoặc xe máy.
• 1/1000s trở lên thích hợp cho thể thao hoặc động vật di chuyển nhanh.

Khi tăng tốc độ màn trập, lượng ánh sáng đi vào sẽ giảm. Vì vậy, bạn có thể cần tăng ISO hoặc mở khẩu độ lớn hơn để giữ ảnh đủ sáng.

Khi nào nên dùng tốc độ màn trập chậm?

Tốc độ màn trập chậm không phải là "sai". Ngược lại, đây là công cụ giúp tạo nên nhiều hiệu ứng sáng tạo.

Ví dụ:

• Dòng nước mượt như lụa.
• Vệt sáng của xe vào ban đêm.
• Hiệu ứng chuyển động của đám mây.
• Chụp pháo hoa.

Những trường hợp này thường sử dụng tốc độ từ 1 giây đến vài chục giây, kết hợp cùng chân máy để tránh rung.

Chụp cầm tay nên để tốc độ bao nhiêu?
         

Đây là câu hỏi rất nhiều người mới quan tâm.

Một nguyên tắc đơn giản là:

• Với lens 50mm, nên sử dụng tối thiểu khoảng 1/60s khi chụp cầm tay.
• Nếu dùng các lens tele như 200mm hoặc 300mm, bạn nên tăng tốc độ lên khoảng 1/250s hoặc nhanh hơn để hạn chế rung.

Nếu lens hoặc thân máy có chống rung (IS, OSS, VR...), bạn có thể sử dụng tốc độ thấp hơn trong một số trường hợp, nhưng điều này không thay thế hoàn toàn việc lựa chọn tốc độ phù hợp.

Đừng chỉ nhìn vào tốc độ màn trập

Một sai lầm phổ biến là cố tăng tốc độ màn trập nhưng lại quên mất hai yếu tố còn lại trong tam giác phơi sáng.

Ví dụ:

• Tăng tốc độ → ảnh tối hơn.
• Giảm tốc độ → ảnh sáng hơn nhưng dễ nhòe.

Để có một bức ảnh cân bằng, bạn luôn cần điều chỉnh đồng thời ISO, khẩu độ và tốc độ màn trập.

Ba yếu tố này luôn hỗ trợ lẫn nhau.

Kết luận

Tốc độ màn trập là công cụ giúp bạn kiểm soát chuyển động trong nhiếp ảnh.

Biết khi nào nên sử dụng tốc độ nhanh để bắt dính khoảnh khắc và khi nào nên sử dụng tốc độ chậm để tạo hiệu ứng sẽ giúp bạn chủ động hơn trong mọi tình huống chụp.

Thay vì ghi nhớ thật nhiều con số, hãy hiểu nguyên lý hoạt động của tốc độ màn trập. Khi đó, việc lựa chọn thông số sẽ trở nên tự nhiên hơn rất nhiều.

📷 Muốn chụp chuyển động tốt hơn?

Một chiếc lens có khả năng lấy nét nhanh kết hợp với thân máy phù hợp sẽ giúp bạn dễ dàng bắt trọn những khoảnh khắc đẹp.

🛒 Xem các mẫu lens đang có tại Tiệm Máy Ảnh: (DecorXinh - Tiệm máy ảnh))

💬 Liên hệ Zalo để được tư vấn miễn phí: 0352089769